Cuộc đua khốc liệt của ngành điện máy

Dù rất khó khăn để tìm chỗ đứng nhưng hấp lực của thị trường 5 tỷ USD vẫn thu hút các nhà kinh doanh.


Chưa bao giờ ngành điện máy lại cạnh tranh khốc liệt như hiện nay. Trong khi nhiều doanh nghiệp (DN) phải rời bỏ cuộc chơi, số khác thu hẹp kinh doanh thì không ít DN tăng tốc mở rộng mạng lưới. Dù rất khó khăn để tìm chỗ đứng nhưng hấp lực của thị trường 5 tỷ USD vẫn thu hút các nhà kinh doanh.


Tụt giảm mạnh
Năm 2011, kinh tế khó khăn đã khiến không ít DN điện máy “ngã ngựa”. Mở màn là “sự ra đi” của Wonderbuy tại TPHCM với món nợ 52 tỷ đồng. Tiếp theo, Trung tâm điện máy Lộc Lê, Hoàng Linh cũng đóng cửa. Đầu năm 2012, thị trường chứng kiến sự chia tay của hệ thống siêu thị Best Carings. Một DN kinh doanh điện máy khẳng định hiện có rất nhiều siêu thị ở Cần Thơ, TPHCM, Hà Nội lâm vào cảnh tài chính khó khăn. Mãi lực giảm khiến nhiều siêu thị thiếu cả tiền thuê mặt bằng, nợ lương, nợ bảo hiểm nhân viên và thậm chí phải cắt giảm nhân sự, tinh gọn bộ máy.
Dù vậy, theo nhận định của các chuyên gia, năm 2012 ngành điện máy vẫn chưa hết khó. Theo số liệu từ Công ty nghiên cứu thị trường GFK Việt Nam, doanh số toàn thị trường điện máy cả nước tháng 3-2012 đứng ở mức thấp nhất trong 15 tháng gần đây, ước đạt trên 6.817 tỷ đồng, giảm 35,7% so với thời điểm tháng 1-2012. Trong đó, sụt giảm mạnh nhất là hàng điện tử với doanh thu toàn thị trường chỉ đạt hơn 869 tỷ đồng (trong khi tháng 1-2012 là hơn 2.000 tỷ đồng). Sức mua giảm sút nhưng chi phí đầu vào tăng cao, hàng hóa tồn đọng quá lớn khiến các DN không thể tăng giá bán mà phải giảm giá sâu để kích cầu. Đó là lý do mà khoảng thời gian gần đây dù rất chật vật trong việc xoay trở nguồn tài chính để hoạt động nhưng các DN phải tung ra các chương trình khuyến mãi giảm giá đến 49%, 50% cho hàng ngàn mặt hàng từ điện máy, điện lạnh, điện tử, hàng gia dụng... Đây thật sự là áp lực rất lớn mà các DN điện máy đang phải đối mặt.
Tăng tốc tìm chỗ đứng
Trong khi các DN nhỏ không đủ tiềm lực tài chính phải phá sản, kết thúc việc kinh doanh thì cũng có không ít DN tăng tốc mở rộng mạng lưới. Điển hình nhất là hệ thống siêu thị điện máy Nguyễn Kim. Ngày 28-4-2012, Nguyễn Kim đã khai trương đồng loạt sáu điểm bán mới tại TPHCM và nhiều tỉnh thành khu vực miền Đông Nam bộ, Tây nguyên. Trước đó, vào cuối tháng 12-2011 Nguyễn Kim cũng đã đồng loạt khai trương năm điểm bán mới tại TPHCM, Biên Hòa, Vũng Tàu, Đà Nẵng và tương lai sẽ tiếp tục đưa vào hoạt động thêm 14 trung tâm mới, trở thành thương hiệu có chuỗi siêu thị điện máy lớn nhất nước với 30 điểm bán. Cũng như thế, từ đầu năm đến nay, Dienmay.com cũng đã đưa vào hoạt động ba siêu thị điện máy tại các tỉnh. Siêu thị điện máy nội thất Chợ Lớn đã khai trương sáu siêu thị và đang đẩy nhanh tiến độ “phủ sóng dày đặc” tại các tỉnh miền Tây trong năm nay. Không dồn dập như những DN khác, đầu năm nay Thiên Hòa cũng đã khai trương trung tâm điện máy được xem là lớn nhất tại Bình Dương với mức đầu tư lên đến 58 tỷ đồng. Không chỉ kinh doanh điện máy, Thiên Hòa Bình Dương còn là một khu phức hợp với điện máy, xe máy, ẩm thực, giải trí.
Theo nhận định của các chuyên gia, hiện nay các nhà phân phối điện máy đang cố hình thành những chuỗi kinh doanh đủ mạnh để chi phối thị trường. Bởi hiện tại, theo GFK, tổng doanh số thị trường điện máy tại Việt Nam khoảng 5 tỷ USD nhưng chưa có DN điện máy nào đủ sức nắm giữ 20% thị phần. Nguyễn Kim đang được xem là thương hiệu đứng đầu thị trường nhưng doanh số năm 2011 cũng chỉ đạt 8.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 8% thị phần. TPHCM hiện đã có 4-5 thương hiệu với chuỗi siêu thị bán hàng điện máy khá tên tuổi, sở hữu những mặt bằng “đẹp” ở các vị trí đắc địa như Nguyễn Kim, Thiên Hòa, Chợ Lớn, Phan Khang... Nếu tính về số lượng, hiện Chợ Lớn có 22 siêu thị, Nguyễn Kim có 16 trung tâm, Dienmay.com có 10 điểm bán, Thiên Hòa có 6... Ở phía bắc, cụ thể là tại Hà Nội, các thương hiệu như Trần Anh, Pico, Media Mart, Top Care... cũng đã hình thành những chuỗi kinh doanh riêng. Tuy nhiên, so với thị trường phía nam, các thương hiệu điện máy phía bắc vẫn còn nhỏ lẻ.
Trước bức tranh tương phản của thị trường, ông Trang Hồng Thái - Phó tổng giám đốc chuỗi siêu thị điện máy nội thất Chợ Lớn - khẳng định thị trường điện máy Việt Nam đang đối mặt với khó khăn do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế. Khi nhu cầu tiêu thụ hạn chế mà chi phí tiếp cận và hậu mãi cho người tiêu dùng tăng cao sẽ tạo nên thế “cá lớn diệt cá bé”. Việc các thương hiệu lớn nhân dịp này bành trướng hệ thống phân phối nhằm thâu tóm thị trường cũng là điều dễ hiểu. Chính các yếu tố trái ngược này sẽ nhanh chóng cho thấy rõ những “ông lớn” nào sẽ thật sự làm chủ thị trường.

Theo Minh Ngân
CATPHCM